«Գարուն», 1985թ., թիվ 11
Հայկական Կիլիկիայում, Վահկայի ու Սսի միջև, մի վանք է եղել, որ կաղնիներով շրջապատված լինելու համար կոչվել է Արքակաղնի: Այստեղ է թաղվել Լևոն Մեծագործ թագավորի հայր Ստեփանեն: Հայոց հները հավատում էին, թե կաղնու տերևները օգնում են, որ մարդու ձայնի արձագանքը երկար մնա օդում: Դրա համար էլ այս վանքում երաժշտություն էին ուսուցանում և Արքակաղնին հռչակված էր նաև որպես հայկական երաժշտանոց: Այս վանքում է ուսումն առել մեծ առակագիր Վարդան Այգեկցին:
Continue reading
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged աղստև, արաքս, արճակ, արքակաղնի, բարձր հայք, գարուն, խառակոնիս, կիլիկիա, հայկ խաչատրյան, հովհաննես երզնկացի, ներսես շնորհալի, սամոսատ
(«Գարուն», 1987թ., թիվ 6)
«Գուցե ինծի հարցնեք, թե ինչու՞ սկսայ պատրաստել այս բառարանը։ Պատճառները զանազան են. նախ՝ որ 1727-ին, երբ քերականության գիրքս հրատարակեցի, յառաջաբանին մեջ խոստացած էի, որ անպայման բառարան մը պիտի պատրաստեմ, ուստի, պետք էի խոստումս կատարել։ Երկրորդ՝ Միաբանությունը, որ հիմնեցի, բացի սրբության կենտրոն մը ըլլալե, պիտի զբաղեր հայկական գիրքեր հրատարակելու գործով ալ, Ս. Հայրերու ճառերը տպագրելով, արդ՝ եթե անոնք ձեռքերնին բառարան մը չունենային, ստուգելու համար իրենց տարակույսները, ինչպե՞ս գործը առաջ պիտի տանեին, որովհետև ինչպես արհեստավորը չի կրնար բան մը շինել առանց նյութերու, այսպես ալ լուրջ գործ մը չէ կարելի ընել գիտական աշխարհին մեջ առանց բառարանի՝ արդ որպեսզի չնեղվին ու չտառապին ապագա իմ որդիներս, ահա իրենց կերկարեմ տարիներու իմ ճակատի քրտինքս։
Continue reading
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged գարուն, հայկազյան բառարան, մխիթար աբբահայր, մխիթար սեբաստացի, վենետիկի միաբանություն
ՀԱՄԼԵՏ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ
«Գարուն», 1989թ. թիվ 1
«Ո՞վ էր Սերոբը, Աղբյուր մականված սողորդցի այդ հանրածանոթ գյուղացին, որի առջև սասանում են երկու ամբողջ գավառներ, որի անունով թնդում են Բաղեշի և Խլաթի լեռներն ու ձորերը…»
Քրիստափոր Միքայելյան
Հայոց հինավուրց Տարոնո աշխարհի Ախլաթ (Խլաթ) գավառի Սողորդ գյուղի համբավավոր, հարուստ Խչեի տոհմից էր Սերոբը (Սերոբ Վարդանյան), ծնված 1864 թ.։ Սերոբը Վարդանյանների գերդաստանի չորս որդիներից կրտսերն էր։ Մանուկ հասակից սիրում էր շրջել հայրենի Նեմրութի լանջերին, ապրել սարերի ու լեռների շնորհած ազատությամբ։ Բնատուր որսորդ էր. մի զարմանալի հատկություն՝ բնորոշ մեծ հայդուկներին։ Որսորդության մեծ սիրահար էին Նիկոլ Դումանը, Գևորգ Չաուշն ու Սեբաստացի Մուրադը։
Տասնութ տարեկանում ավագ եղբայրը՝ գյուղի ռես Մխեն Սերոբին նվիրում է հրացան և դաշույն, և նա ամբողջությամբ նվիրվում է որսորդության, ամեն օր սարերից վերադառնում հարուստ որսով։ Continue reading
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged 1864, 1989, ախլաթ, աղբյուր սերոբ, անդրանիկ, բաբշեն, բաղեշ, գարուն, գուրգեն, գևորգ չաուշ, խալիլ, խլաթ, նեմրութ, նիկոլ դուման, պոլիս, ռուբեն, սեբաստացի մուրադ, սերոբ վարդանյան, սողորդ, սոսե, սուլինա, րաֆֆի, քրիստափոր միքայելյան
Գրիգոր Ջանիկյան
«Գարուն», 1985թ, թիվ 2
«Այն վարագույրի վրա, որ մեզ բաժանում է հանդերձյալ աշխարհից,– ասել էին Գառզուին գեղարվեստից ակադեմիայի ընտրությունների ժամանակ,— դուք պատկերել եք թախիծ և հուսահատություն, հույսի տեսիլքներ ու խորհրդանշական կերպարանքներ, որոնք միանալով ստեղծում են մի երջանիկ ու երջանկացնող աշխարհ՝ ԳԱՌԶՈՒԻ աշխարհը։
Գառնիկ Զուլումյան (Գառզու)
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged 1985, գալուստյան վարժարան, գառնիկ զուլումյան, գարուն, գրիգոր ջանիկյան, եղեռն, ժան-մարի, խորհրդային հայաստան, խսհմ, կարեն դեմիրճյան, հալեպ, հայաստան, հայկանուշ թաշչյան, նան գառզու, շահան շահնուր, տիգրանակերտ, փարիզ, օրինակելի ցեղասպանություն, ֆադեյ սարգսյան
(«Սովետական Հայաստան», 1985, թիվ 1)
Կուզեմ այստեղ գոնե քանի մը տողով հիշատակել (ավելի լայնորեն անոնց մասին խոսելը թողնելով առաջիկային) տիտղոսները երկու քերթողական գրքույկներու, որ հայ նոր ու զմայլելի բանաստեղծի մը բերկրառիթ հայտնությունը կբերեն մեզի, այն է «Գարնանամուտ» (իսկապես գարնանաբույր) տաղերու հավաքածուն և «Սիամանթո և Խջեզարե» հոյակապ վիպերգը Հովհաննես Շիրազի, որ երեկ անապաստան, «խուժանային» որբ տղեկ մը եղած է Խ. Հայաստանին մեջ և որ այսօր, ըստ իս, Երևանի և. ամբողջ աշխարհի հայ բանաստեղծներուն մեջ ինքնուրույն տեղ մը գրավելու արժանի ներշնչյալ, հմայիչ քնարերգակ մըն է։
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged ահմեդ շամլուն, ավետիք իսահակյան, արշակ չոպանյան, գարուն, երևան, խորհրդահայ գրականություն, հովհաննես շիրազ, մարգո ղուկասյան, պատմություն, սովետական հայաստան, վարդգես պետրոսյան, վարպետ
«Գարուն», 1985, թիվ 1
Մենք նստել էինք Բեռլինի հեռուստաաշտարակի սրճարանում, և մեր առջև երկու քաղաքներ` թեթև մշուշի մեջ։
— Եվ այսպես,— ասաց ֆրաու Իլզեն,— դուք նույնպես երկատված եք սահմանագծերով, մի քիչ նման ենք իրար…
— Այն տարբերությամբ, որ սահմանից այն կողմ մենք ժողովուրդ չունենք: Եվ հետո՝ մենք երբեք չենք սպանել նվաճելու համար,— առարկեցի ես։
— Դուք դիվանագետ չեք։ Իսկ պատմությանը սկզբից ի վեր դիվանագիտական խաղ է։
Continue reading
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged գարուն, թաման թերակղզի, լևոն անանյան, կողբ, հայրենական պատերազմ, նոյեմբերյան, պատմություն, ջահան կարախանյան, սակրավոր
(«Գարուն», 1980, թիվ 4)
Մեծ մնջախաղաց-ծաղրածուն ծնվել է 1935 թվականին և ապրեց ընդամենը երեսունյոթ տարի… Նրա առասպել դարձող կյանքն ու գործը մշտապես հետաքրքրելու և հուզելու են մարդկանց, որովհետև Լեոնիդը լույսի ու ջերմության երկրային եզակի աղբյուր էր։ Այդ հավատով էլ ներկայացնում ենք պատառիկներ նրա ինքնակենսագրական գրառումներից, մի քանի մանրապատում, վերջին հարցազրույցը և իր չեխ բարեկամների գնահատականները՝ քաղված նրանց հուշերից։
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged գարուն, երևանի դրամատիկական թատրոն, լեոնիդ ենգիբարյան, ծաղրածուն աշունը սրտում
Կարլեն Մամիկոնյան
«Գարուն», 1985թ, թիվ 2
«Ան հայը, որ իր պետական պաշտոնին ընծայած դյուրություններեն օգտվելով իր շահերուն կը զոհե այս խեղճ, տարաբախտ ազգը, անիծյալ ըլլա, երիցս անիծյալ»:
Գր. Օտյան
Գրիգոր Օտյան
Հեռավոր Պեր-Լաշեզում, Կոմունարների պատից ոչ հեռու, ուր դեպի հավերժության միտող սլացքի մեջ իր ամեհի նժույգն Է սանձել ամենայն հայոց զորավարը, կա մենավոր մի շիրիմ։ Ամենքից լքված ու մոռացված այդ շիրիմի տակ հանգչում Է հայոց. «Մեծ Վտարանդին», նա, որ «կարող Էր դղրդել մարդկային գունդեր դեպի ազգօգուտ նպատակ մը, կարող էր պատրիարք, ժողով, բարձրադիր մարդիկ սասանել» իր մեն մի խոսքով։
Continue reading
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged 1985, գարուն, գրիգոր օտյան, երվանդ օտյան, կարլեն մամիկոնյան, մարմարա, միքայել նալբանդյան, պեր-լաշեզ, սկյուտար
ԴԱՎԻԹ ԴԱՎԹՅԱՆ
«Գարուն», թիվ 4, 1989թ.
Ստամբուլի հատակ զինվորական տրիբունալում, երիտթուրքերի դատավարության գործով նրանց աննախադեպ ոճրագործությունների մասին Ք. Աթաթուրքի կողմից տրված խոստովանական ցուցմունքներից տարիներ անց, թուրքերը սթափվեցին։ Հիշեցին հին հռոմեական այն բանաձևը, որ «Ոչ ոք պարտավոր չէ մատնել ինքն իրեն, իր ստորությանը վերաբերող ցուցմունք տալ»։ Այդ հոգեփոխումը առավել դրսևորվեց երկրորդ աշխարհամարտից հետո, երբ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 1946 թ. դեկտեմբերի 11֊ի առաջին նստաշրջանում ընդունված որոշումը ազդարարեց, որ ցեղասպանությունը հանդիսանում է միջազգային ծանրագույն հանցագործություն, և նման հանցագործությունների շարքը դասեց նաև անցյալում կատարված ցեղասպանության բոլոր դեպքերը՝ առանց վաղեմության ժամկետի կիրառության։
Continue reading
Comments Off
Posted in Հոդվածներ | Articles
Tagged աթաթուրք, ամն, անգլիա, գարուն, դավիթ դավթյան, կոնվենցիա, մակ, ստամբուլ, տրումենի դոկտրինա, ցեղասպանություն
(Հարցազրույցը վարել է «Յունոստ» ռադիոկայանի խմբագիր Դ. Նազինը, Լեոնիդի մահվանից մեկ շաբաթ առաջ՝ 1972 թվականի հուլիսի 17-ին)։
ՆԱԶԻՆ.— Դուք ինչո՞ւ թողեցիք կրկեսը։
ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆ.— Այդ հարցը շատերից եմ լսում և հաճախ։ Ինչո՞ւ թողեցի կրկեսը։ Բանն այն է, որ մենք ստեղծեցինք մեր թատրոնը, իսկ դա կրկեսը գոնե որոշ ժամանակով թողնելու բավական հիմնավոր պատճառ է։
