Tag Archives: չիչերին

Պայմանագիր Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև. Մոսկվա, 16 մարտի, 1921թ.

Share via email

«Հայաստանը միջազգային դիվանագիտության և սովետական արտաքին քաղաքականության փաստաթղթերում (1818-1923)», պրոֆ. Ջ. Ս. Կիրակոսյանի խմբագրությամբ, Երևան, 1972թ.

Թարգմանություն Ռուսերենից
Մոսկվա, 16 մարտի, 1921 թ.

Ռուսաստանի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Սովետական Հանրապետության կառավարությունը և Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կառավարությունը, բաժանելով ազգերի եղբայրության և ժողովուրդների ինքնորոշման սկզբունքները, նշելով իրենց միջև գոյություն ունեցող համերաշխությունը իմպերիալիզմի դեմ մղվող պայքարում, ինչպես նաև այն իրողությունը, որ երկու ժոդովուրդներից մեկի համար ստեղծված ամեն տեսակ դժվարությունները վատթարացնում են մյուսի դրությունը, և ամբողջովին խանդավառված միմյանց միջև մշտական սրտագին փոխհարաբերություններ և երկու կողմերի փոխադարձ շահերի վրա հիմնված անխզելի բարեկամություն հաստատելու ցանկությամբ, որոշեցին կնքել բարեկամության և եղբայրության պայմանագիր և դրա համար որպես իրենց լիազորներ նշանակեցին՝ Continue reading

Ողբերգության պահին

Share via email

ՀՐԱՉԻԿ ՍԻՄՈՆՅԱՆ
«Գարուն», թիվ 4, 1989

Հայ ժողովրդի պատմության ամենաողբերգական էջերից մեկը Հայաստանի դեմ Թուրքիայի զավթողական պատերազմն էր 1920թ. սեպտեմբերի 28-ից դեկտեմբերի 2-ը ընկած ժամանակաշրջանում։
Դա այն ժամանակն էր, երբ Կոմինտերնի II կոնգրեսը (1920թ. մայիս), հաշվի առնելով Գերմանիայում (1918 թ.) և Հունգարիայում (1919թ.) ծագած հեղափոխականների փորձը, դրանց պարտությունից արված դասերը և քննարկելով համաշխարհային պրոլետարական հեղափոխության զարգացման հեռանկարները, եկել էր այն եզրակացության, որ տվյալ էտապում հակաիմպերիալիստական պայքարը և համաշխարհային հեղափոխությունը բորբոքող գլխավոր ուժը եվրոպական գաղութարարների դեմ Արևելքի, հատկապես մուսուլմանական ժողովուրդների, ազատագրական կռիվն է։ Իսկ ողջ Արևելքի հակաիմպերիալիստական պայքարի ղեկավար ուժ համարվեց քեմալական Թուրքիան։
Continue reading

ՌՍՖՍՀ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի նոտան Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կառավարության արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի պաշտոնակատար Ահմեդ Մուխթարին

Share via email

{485}
Թարգմանություն ռուսերենից
13 հունվարի, 1921 թ.
Ի լրումն դեկտեմբերի 19-ի իմ հեռագրի, ես անհրաժեշտ եմ համարում Ձեզ տեղյակ դարձնել, որ Լոնդոնում ռուսական՝ առևտրական ներկայացուցիչ Կրասինին առաջարկված Է Մոսկվա մեկնել` Անգլիայի պահանջների առթիվ կոնսուլտացիա ստանալու համար։  Continue reading

ՌՍՖՍՀ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի նոտան Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կառավարության արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի պաշտոնակատար Ահմեդ Մուխթարին

Share via email

{469}
Թարգմանություն ռուսերենից
Հաղորդված է ռադիոյով
19 դեկտեմբերի, 1920 թ.

Սովետական կառավարությունն իր խոր գոհունակությունն է հայտնում թուրքական Ազգային կառավարությունից ստացած վերջին երկու նոտաների առթիվ։ Սովետական կառավարությունն ուրախ է հավաստել փոխըմբռնողությունը թուրք և ռուս աշխատավոր ժողովուրդների միջև, որոնք բնական դաշնակիցներ են եվրոպական իմպերիալիզմի դեմ մղվող պաշտպանողական պատերազմում։  Continue reading

ՌՍՖՍՀ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի նոտան Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կառավարության արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի պաշտոնակատար Ահմեդ Մուխթարին

Share via email

{469}
Թարգմանություն ռուսերենից
Հաղորդված է հեռագրով
19 դեկտեմբերի, 1920 թ.
Կոնֆերանսը, որին պետք է մասնակցեն Թուրքիայի, Ռուսաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի ներկայացուցիչները, սովետական կառավարության աչքում ունի բացառիկ կարևորություն՝ մասնակից երկրների միջև փոխադարձ բարեկամություն և ըմբռնողություն հաստատելու համար։ Continue reading

Վ. Ի. Լենինի նամակը Չիչերինին

Share via email

{468}
14/XII 1920.
Ընկ. Չիչերին. երեկ ինձ մոտ էր Տեր-Գաբրիելյանը, որը նույնպես խոսեց կոտորածի ահեղ վտանգի մասին։
(1) Թե 600 000 հայ գաղթականներ են զոհվում։
(2) Թե առանց Կարսի Բաքուն վտանգի մեջ է։ Continue reading

ՌՍՖՍՀ-ի արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի հեռագիրը Վրաստանում ՌՍՖՍՀ-ի լիազոր ներկայացուցիչ Ա. Լ. Շեյնմանին

Share via email

{465}
Թարգմանություն ռուսերենից
10 դեկտեմբերի, 1920 թ.

Բոլոր նշաններից երևում է, որ Անտանտայի և քեմալականների միջև հաշտության փորձը գլուխ չի գալիս։ Անգլիան մերժում է պահանջվող զիջումները և քեմալականների մեջ վերստին ուժեղանում է սովետական օրիենտացիան։ Բոլոր տեղեկություններից երևում է, որ Թուրքիայի մասսաների մեջ մեր հեղինակությունն այնքան մեծ է, որ քեմալականների աջ թևը ներկա մոմենտում չի կարողանա քաղաքականությունը շեշտակի շուռ տալ մեր դեմ և կարող է լոկ խարդավանքներով և մեզ համար վնասակար դիվանագիտական գործողություններով խանգարել։ Continue reading

ՌՍՖՍՀ կառավարության նոտան Թուրքիայի կառավարությանը*

Share via email

{463}
Թարգմանություն ռուսերենից
9 դեկտեմբերի, 1920 թ.

Ռուսական սովետական կառավարությունն ստանալով թուրքական կառավարության առաջարկությունը Թուրքիայի և Ռուսաս- Continue reading

Կովկասյան ռազմաճակատի ռազմահեղափոխական խորհրդի անդամի հեռագիրը Հայաստանում ՌՍՖՍՀ-ի լիազոր ներկայացուցիչ Բ. Վ. Լեգրանին

Share via email

{462}
Թարգմանություն ռուսերենից
Բաքու, 3 դեկտեմբերի, 1920 թ.

Հաղորդում եմ Չիչերինի N 115 հեռագիրը Մդիվանու համար` «Մդիվանուն հանձնարարում ենք պատասխանել թուրքերին, որ մենք այստեղից ուղարկում ենք հանձնախումբ նրանց հետ պայմանագիր կնքելու վերաբերյալ բանակցություններ վարելու համար և թուրքական կառավարությունից խնդրում ենք հաղորդել, թե ե՞րբ կմեկնի այդ նպատակի համար նրանց նշանակած հանձնախումբը, թե ի՞նչ մարդկանցից է այն կազմված լինելու, թե բանակցությունների համար ո՞ր վայրն են առաջարկում։ Ամենամոտիկ օրերին կհաղորդենք, թե ովքեր կմտնեն մեր հանձնախմբի մեջ։ Continue reading

ՌՍՖՍՀ արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի ռադիոգիրը թուրքիայի ազգային մեծ ժողովի նախագահ Մուստաֆա Քեմալին, Թուրքիայի արևելյան ռազմաճակատի հրամանատար Կարաբեքիրին, Հայաստանի մինիստրների խորհրդի նախագահ Ս. Վրացյանին, Հայաստանում ՌՍՖՍՀ-ի լիազոր ներկայացուցիչ Բ. Վ. Լեգրանին

Share via email

{459}

Թարգմանության ռուսերենից
11 նոյեմբերի, 1920թ.

Նկատի առնելով հայկական կառավարության դիմումը Սովետական Ռուսաստանին՝ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև միջնորդելու վերաբերյալ և Թուրքական ազգային կառավարության ներկայացուցչության համաձայնությունն այդ բանին, սովետական կառավարությունը տեղեկացնում Է Ձեզ, որ ստանձնում Է միջնորդությունը և այս նպատակով պատերազմական գործողությունների շրջանն Է ուղարկում իր լիազոր ներկայացուցիչ Մդիվանուն։

Continue reading